Edit

ΚΕΝΤΡΟ

Σοφ. Βενιζέλου 16 & Ρόδων, Ηράκλειο Αττικής

ΧΩΡΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ

Λεωφ. Ηρακλείου 353, 4ος όροφος, Ηράκλειο Αττικής

Τηλέφωνα: (210) 2830100
Κινητό: 6945 558644
Σεμινάρια: 6988 080383

dikepsy@dikepsy.gr
dikepsy.dikepsy@gmail.com

Μαθησιακές δυσκολίες – Δυσλεξία

Μαθησιακές δυσκολίες – Δυσλεξία

Οι ειδικές μαθησιακές δυσκολίες χαρακτηρίζονται από μία απροσδόκητη δυσκολία στην καλλιέργεια και εκμάθηση της αναγνωστικής λειτουργίας, στη κατάκτηση της ορθογραφημένης γραφής, στην καλλιέργεια του γραπτού λόγου  και στη κατανόηση και εκμάθηση των μαθηματικών εννοιών και δεξιοτήτων.  Οι συγκεκριμένες δυσχέρειες εκδηλώνονται ανεξάρτητα από τη χρονολογική ηλικία του παιδιού, τη συμβατική διδασκαλία, την επαρκή νοημοσύνη καθώς και τις προσφερόμενες εκπαιδευτικές και κοινωνικο – πολιτισμικές ευκαιρίες.

Έχουν νευρολογική βάση και είναι μία εγγενής συνθήκη, δηλαδή είναι κάτι που φέρει το άτομο από τη γέννησή του και που το συντροφεύει για το υπόλοιπο της ζωής του. Βάση του συνόλου των ορισμών που προτείνονται, για να μπορούμε να μιλάμε για ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, είναι απαραίτητο να αποκλείσουμε την ύπαρξη αισθητηριακών ελλειμμάτων, νευρολογικών νόσων, ή άλλων αναπηριών.

Οι ειδικές μαθησιακές δυσκολίες χαρακτηρίστηκαν ασθένεια του 20 αιώνα, και αποτελούν ένα απ τα μεγαλύτερα ζητήματα των δυτικών κοινωνιών που φαίνεται να αφορούν περίπου ένα 20%-30% του μαθητικού πληθυσμού.

Αιτιοπαθογένεια

Αν και είναι δύσκολο να αναζητηθούν τα ακριβή αίτια εκδήλωσης των ειδικών μαθησιακών δυσκολιών, οι ερευνητές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι οι πιθανές αιτίες θα πρέπει να αναζητηθούν σε διάφορους παράγοντες κατά την προγεννητική αλλά και περιγεννητική περίοδο ενώ φαίνεται πως σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και ο παράγοντας της κληρονομικότητας.

Διάκριση μαθησιακών δυσκολιών

Αναφορικά με την κατηγοριοποίηση των ειδικών μαθησιακών δυσκολιών, βάση του Βάση του ICD-10 6 είναι οι διαγνωστικές κατηγορίες που απαντώνται:

  • ειδική διαταραχή της ανάγνωσης
  • ειδική διαταραχή του συλλαβισμού
  • ειδική διαταραχή των μαθηματικών ικανοτήτων
  • μικτή διαταραχή των σχολικών ικανοτήτων
  • άλλες αναπτυξιακές διαταραχές των σχολικών ικανοτήτων
  • αναπτυξιακή διαταραχή των σχολικών ικανοτήτων μη καθοριζόμενη

Ειδική διαταραχή της αναγνωστικής ικανότητας

Η ανάγνωση είναι μια δεξιότητα που πριμοδοτείται και επιδιώκεται από πολλές κοινωνίες και συνεπώς η κατάκτησή της αποκτά μία ιδιαίτερη σημασία για το άτομο. Με εξελικτικούς όρους, η ανάγνωση και ο γραπτός λόγος, την ύπαρξη του οποίου προϋποθέτει και η ανάγνωση, είναι μια σχετικά καινούργια απόκτηση σε σύγκριση βέβαια με τον προφορικό λόγο.

Συχνά ακόμη και σήμερα ο όρος της ειδικής αναγνωστικής δυσκολίας εναλλάσσεται με τον γνωστό σε όλους όρο δυσλεξία (δυσκολία με τις λέξεις).

Η ανάγνωση είναι μια σύνθετη γνωστική διαδικασία στην οποία εμπλέκονται κινητικοί, αντιληπτικοί και γλωσσικοί παράγοντες, όπως για παράδειγμα

  • ικανότητα αντίληψης της κατευθυντικότητας των γραμμάτων
  • επαρκής μνήμη προκειμένου να συγκρατούνται όσα αναγιγνώσκονται
  • ικανότητα σύνθεσης
  • ικανότητα αντιστοίχισης και μετατροπής ενός οπτικού ερεθίσματος σε ηχητικό (αυτό που βλέπω στο χαρτί το μετατρέπω σε ήχους)

Τα ελλείμματα ενός παιδιού με δυσκολίες στην ανάγνωση αφορούν στα παρακάτω:

Πρωτογενείς δυσκολίες

  • Aντικατάσταση φθόγγων με ηχητικές ή οπτικές ομοιότητες (φ-β, π-τ)
  • Παραλείψεις φθόγγων μέσα σε λέξεις
  • Αντιστροφές φθόγγων
  • Αντιμεταθέσεις φθόγγων
  • Άστοχος τονισμός
  • Προσθήκη φθόγγων ή και συλλαβών
  • Παραλεξίες
  • Υπερπήδηση λέξεων ή σειράς
  • Συλλαβισμός
  • Διπλές αναγνώσεις

Δευτερογενείς δυσκολίες

Αυτές αφορούν συνήθως στην κατανόηση των αναγνωσθέντων, ωστόσο δεν είναι πάντοτε απαραίτητο ότι ένα παιδί με πρωτογενείς δυσκολίες θα έχει και δευτερογενείς δυσκολίες.

Ειδική διαταραχή του συλλαβισμού

Αφορά στην εφαρμογή και τήρηση των ορθογραφικών κανόνων κατά τη γραφή. Εκεί μπορεί να απαντώνται τα παρακάτω

  • Δυσκολία να εφαρμόσουν κανόνες που γνωρίζουν με αποτέλεσμα το γραπτό να παρουσιάζει λάθη, τόσο στις καταλήξεις των λέξεων, όσο και στο θέμα
  • Αντικατάσταση φθόγγων που έχουν ηχητικές ή οπτικές ομοιότητες φ-β, π-τ α-ο β-θ θ-φ γ-λ ζ-ξ κ-τ μ-η ν-υ ο-ω φ-ψ χ- ξ ψ-ξ
  • Παραλείψεις φθόγγων μέσα σε λέξεις
  • Αντιστροφές φθόγγων
  • Αντιμεταθέσεις φθόγγων
  • Άστοχος τονισμός
  • Προσθήκη φθόγγων ή και συλλαβών
  • Παραβίαση των ορίων ανάμεσα στις λέξεις
  • Σύγχυση πεζών και κεφαλαίων

Επίσης στο γραπτό λόγο εμφανίζονται:

  • Δυσκολία να αποτυπώσουν τις σκέψεις τους στο χαρτί, παρά την ευγλωττία που παρουσιάζουν σε προφορικό επίπεδο πολλές φορές
  • Δυσκολία στο σχεδιασμό ενός νοερού πλάνου, βάση του οποίου θα αναπτύξουν τις σκέψεις τους
  • Δυσκολία αναφορικά με τη συντακτικότητα του λόγου και δόμηση των προτάσεων
  • Συχνές επαναλήψεις συγκεκριμένων λέξεων
  • Αποφυγή χρήσης λέξεων για τις οποίες δεν υπάρχει βεβαιότητα για τον τρόπο γραφής (μειώνουν το ποσοστό έκθεσης)

Ειδική διαταραχή των μαθηματικών ικανοτήτων

  • Δυσκολία στην κατανόηση των προβλημάτων
  • Δυσκολία στην κατανόηση των συμβόλων των μαθηματικών πράξεων
  • Δυσκολία κατανόησης της θεσιακής αξίας των αριθμών
  • Δυσκολία στην εκμάθηση και εκτέλεση των βασικών αριθμητικών πράξεων
  • Δυσκολία στην εκτέλεση νοερών πράξεων
  • Δυσκολία επεξεργασίας σύνθετων δεδομένων
  • Δυσκολία στην αντίληψη της αλληλουχίας των βημάτων κατά την επίλυση προβλημάτων
  • Διαταραχές στη λογική
  • Διαταραχές στον προγραμματισμό
  • Εμμονή σε έναν τρόπο επίλυσης
  • Ανεπάρκειες σε απλούς υπολογισμούς

Δυσλεξία

Η δυσλεξία είναι μία εκ των ειδικών μαθησιακών δυσκολιών. Επηρεάζει καθοριστικά την ανάπτυξη των  γλωσσικών λειτουργιών που εμπλέκονται στην ανάγνωση, τη γραφή και ίσως και στην έκφραση, ενώ κάποιες φορές δυσκολίες απαντώνται και στα μαθηματικά. Επιπροσθέτως, τα παιδιά με δυσλεξία παρουσιάζουν δυσκολίες στη συγκέντρωση, τη μνήμη και την οργάνωση.

Οι μαθησιακές δυσκολίες γίνονται αντιληπτές ήδη από την προσχολική ηλικία ενώ παραμένουν και μετέπειτα κατά την εφηβική και ενήλικη ζωή. Ωστόσο, είθισται η εκδήλωση μαθησιακών δυσκολιών να συνδέεται με τη φοίτηση στο σχολείο, οπότε και η αξιολόγηση τέτοιων δυσκολιών γίνεται εφόσον το παιδί έχει ξεκινήσει την τυπική φοίτηση στο σχολείο.

Παρατηρείται ότι οι εκδηλώσεις των μαθησιακών δυσκολιών δεν παραμένουν και δεν θα μπορούσαν άλλωστε, να είναι ίδιες με το πέρας του χρόνου και καθώς το παιδί μεγαλώνει. Έτσι είναι χρήσιμο να δούμε ποια είναι αυτά τα σημάδια στις διαφορετικές περιόδους της ζωής ενός παιδιού και πως αυτά διαφοροποιούνται ανάλογα με την ηλικία.

Όλα, σχεδόν τα παιδιά εκδηλώνουν άγχος ή φόβους κατά την πορεία της ανάπτυξής τους, για διαφορετικούς λόγους. Η σοβαρότητα και η διάρκεια αυτών των συναισθημάτων, όμως, ποικίλλει, καθώς διαφοροποιούνται ως προς τη μορφή και τη ποιότητα, ανάλογα με την ηλικία. Θεωρούνται παθολογικά όταν δημιουργούν προβλήματα στην καθημερινή λειτουργικότητα και στη συναισθηματική ηρεμία του παιδιού.

Κλείστε ραντεβού