Πώς να διδάξετε σε ένα παιδί με ΔΑΦ την αυθόρμητη ονομασία

blog3


Η ικανότητα του παιδιού να ονομάζει αυθόρμητα τα αντικείμενα και τις ενέργειες, τις δράσεις των ανθρώπων,  είναι το πρώτο βήμα για την εδραίωση και εξέλιξη της ομιλίας. Προοδευτικά  οργανώνεται μια σχέση ποιοτικής αλληλεπίδρασης με το μοίρασμα συναισθημάτων με τους σημαντικούς άλλους και την εκδήλωση ενδιαφέροντος για τα θέματα που βλέπει στο περιβάλλον του.  
 
Το αρχικό στάδιο της κοινωνικής επικοινωνίας για ένα μικρό παιδί, είναι η βλεμματική αναφορά στο πρόσωπο αλληλεπίδρασης. Το παιδί αναφέρεται βλεμματικά στο πρόσωπο επικοινωνίας, δίνει προσοχή σε αυτό που κοιτάζει ο σημαντικός άλλος και επιδιώκει την προσοχή του άλλου αντίστοιχα σε κάποιο αντικείμενο ή σε μια κατάσταση στο περιβάλλον (Bruner, 1975, Mundy, Sigman & Kasari, 1994).
 
Στα παιδιά τυπικής ανάπτυξης από πολύ νωρίς παρατηρείται η ποιοτική αλληλεπίδραση με βλεμματική αναφορά, αυθόρμητο λόγο και μοίρασμα συναισθημάτων. Για παράδειγμα ας κάνουμε εικόνα την εξής συνθήκη: O πατέρας και ο γιος ψαρεύουν στο ποτάμι, τα ψάρια πηδούν έξω από το νερό και ο γιος λέει: "μπαμπά, κοίτα - ψάρια!". Ταυτόχρονα, κοιτάζει τον πατέρα του ή δείχνει στον τόπο όπου τα ψάρια πήδησαν, περιμένοντας την αντίδραση του πατέρα του. Πιθανότατα, ως ανταπόκριση, ο πατέρας θα αισθανθεί τη χαρά του παιδιού, θα αισθανθεί και ο ίδιος ενθουσιασμό και θα επιβεβαιώσει την παρατήρηση του γεγονότος. Έτσι, ο μπαμπάς θα παράσχει στο παιδί την αυθόρμητη κοινωνική ενίσχυση, και στο μέλλον τόσο ο πατέρας, όσο και ο γιος θα επιδιώξουν να βιώσουν πολλές τέτοιες στιγμές αυθόρμητης αναφοράς στο πρόσωπο του άλλου και να μοιραστούν το συναίσθημά τους.
 
Κατά την τυπική ανάπτυξη, μια τέτοια ικανότητα αναδύεται εξελικτικά  με φυσικό τρόπο στα πλαίσια αλληλεπίδρασης με την οικογένεια και το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον. Ωστόσο, στα παιδιά που ανήκουν στο Φάσμα του Αυτισμού, αυτή η επικοινωνιακή δεξιότητα και η ποιοτική αλληλεπίδραση δεν αναπτύσσεται με τον ίδιο τρόπο.
 
Ένα παιδί με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος θα πρέπει να εκπαιδευτεί συστηματικά προκειμένου να μάθει να ονομάζει αυθόρμητα, να αναφέρεται βλεμματικά στο πρόσωπο του άλλου και χρειάζεται ισχυρό κίνητρο και επιβράβευση για την κινητοποίησή του, προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος.
 
 
 
Γιατί είναι σημαντική αυτή η κατάκτηση;
 
Η αυθόρμητη ονομασία και η πρόκληση της προσοχής του συνομιλητή σε γεγονότα και θέματα, είναι η πρώτη και η πιο βασική δεξιότητα που χρειάζεται να αναπτύξει ένα παιδί, για να μπορέσει να μοιραστεί την εμπειρία του με άλλους ανθρώπους.
 
Εάν αυτή η κατάκτηση δεν επιτευχθεί, τότε δεν μπορείτε να περιμένετε από το παιδί να μάθει πιο σύνθετες μορφές συνομιλίας και να αναπτύξει δεξιότητες διαλόγου. Για παράδειγμα, αν ρωτήσετε το παιδί  πώς  πήγε η μέρα του στο σχολείο, το παιδί δεν θα είναι σε θέση να μοιραστεί αυτή την εμπειρία. Αυτό συμβαίνει διότι από την αρχή δεν έχει καταφέρει να μάθει τον πιο απλό τρόπο, που είναι να μοιραστεί την εμπειρία του κάνοντας αναφορά στο πρόσωπό σας και σχολιάζοντας αυθόρμητα αυτό που βλέπει.
 
Μία από τις προϋποθέσεις αυτής της εκπαίδευσης, είναι η κατονομασία αντικειμένων. Τα παιδιά με αυτισμό διδάσκονται συστηματικά στη δομημένη εκπαίδευση να ονομάζουν αντικείμενα, απαντώντας στην ερώτηση "Τι είναι;". Σε δεύτερο χρόνο, το παιδί μαθαίνει να ονομάζει αυθόρμητα καθώς έχει κατακτήσει ένα πλούσιο λεξιλόγιο ονομασίας και μπορεί να γενικεύσει αυτή την ικανότητα χωρίς την εξάρτηση από την ερώτηση "Τι είναι;". Η δική σας ανταπόκριση με ενθουσιασμό και χαρά, θα ενισχύσει τόσο την αυθόρμητη βλεμματική επαφή, όσο την αυθόρμητη εκφορά λόγου, καθώς και το μοίρασμα συναισθημάτων.
 
Τα παιδιά που ανήκουν στο Φάσμα του Αυτισμού χρειάζονται κίνητρο και ισχυρή επιβράβευση αρχικά για να κάνουν ένα επικοινωνιακό άνοιγμα στο πρόσωπο αλληλεπίδρασης και να διατηρήσουν ενδιαφέρον. Έτσι, τουλάχιστον στην αρχή της εκπαίδευσης, πρέπει να επιδιώξουμε εμπλοκή με ευχάριστο υλικό και ευχάριστη συνθήκη, που αποτελεί ισχυρό ενισχυτή για να μπορέσουμε να ξεκλειδώσουμε το παιδί. Μπορεί η επιλογή να είναι ένα παιχνίδι, μια λιχουδιά, ένα γαργαλητό, ένα βίντεο με το αγαπημένο του κινούμενο σχέδιο, ή οτιδήποτε άλλο αρέσει πολύ στο παιδί.  
 
Αφού επιλέξετε ισχυρούς ενισχυτές για το παιδί, ξεκινήστε με ένα βιβλίο στο επίπεδο του παιδιού με εικόνες και θέματα που του αρέσουν. Αρχίστε να στρέφετε το βιβλίο που επιλέξατε προς το παιδί και να εκφράζετε την επιθυμητή συμπεριφορά που θέλετε να μιμηθεί.
 
Για παράδειγμα, δείξτε την εικόνα και πείτε: "Ω, βάρκα! Η βάρκα επιπλέει στο νερό! ". Εάν είναι απαραίτητο, πείτε στο παιδί να κάνει το ίδιο. Ή ρωτήστε το: "Τί βλέπεις;". Αν το παιδί απαντήσει, για παράδειγμα: "Πάπια", αμέσως επαινέστε το και σχολιάστε την απάντηση. Πείτε: "Ναι, είναι μια πάπια. Βρήκες την πάπια, μπράβο σου! Η πάπια κάνει "πα-πα-πα".
 
Μετά από αυτό, συνεχίστε να ξεφυλλίζετε το βιβλίο και ονομάστε ή δείξτε και πάλι αυτό που βλέπετε. Προτού ζητήσετε από το παιδί να πει κάτι, κάντε μία παύση, μείνετε σιωπηλοί για κάποια δευτερόλεπτα, καθώς είναι μια συνθήκη που ενισχύει το παιδί να ονομάσει αυθόρμητα. Είναι πολύ σημαντικό να επιλέξουμε βιβλίο με λεξιλόγιο που έχει κατακτήσει ήδη ως προς την ονομασία. Βασικός στόχος είναι τώρα αυτό να γίνεται αυθόρμητα.
 
Συνεχίστε αυτή τη συνθήκη αλληλεπίδρασης για ένα προγραμματισμένο, σύντομο χρονικό διάστημα, ξεκινώντας από τα 3 λεπτά. Μετά το τέλος μιας καθορισμένης χρονικής περιόδου, δώστε επιβράβευση στο παιδί την πολυπόθητη ενθάρρυνση (λιχουδιά, αγαπημένο παιχνίδι, γαργαλητό).
 
Αφού το παιδί αρχίσει να δείχνει και να ονομάζει σταθερά αυθόρμητα, σε βιβλία ή ακόμα και σε βίντεο ή σε οικογενειακές φωτογραφίες, σε δεύτερη φάση αυξήστε τις απαιτήσεις. Επιδιώξτε την βλεμματική αναφορά στο πρόσωπό σας με ένα δυναμικό επιφώνημα, χαράς ενθουσιασμού, με μεγεθυμένες εκφράσεις προσώπου.
 
Αν το κάνετε αυτό συστηματικά, χτίζετε τις συνθήκες για την ποιοτική αλληλεπίδραση, την ποιοτική επικοινωνία και το μοίρασμα συναισθημάτων με το παιδί σας. Η δική σας ενθάρρυνση, προσπάθεια και επιμονή με θετικά συναισθήματα είναι σημαντική για κάθε βήμα που θα πρέπει να κατακτήσει το παιδί.
 
 
 
 
Πηγή: http://outfund.ru/chto-delat-s-meshayushhim-povtoreniem-slov-fraz-ili-zvukov-pri-autizme/