ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΣΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑΚΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ & ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΓΕΥΣΕΩΝ

blog3



 
 
Αν το παιδί μου αποφεύγει κάποια συγκεκριμένα φαγητά, μπορεί να σημαίνει κάτι περισσότερο από το να επιλέγει απλώς το τι θα φάει;
 
 
Το φαγητό είναι μια υπέροχη πολυαισθητηριακή εμπειρία. Μου αρέσει να δοκιμάζω νέες γεύσεις και να πειραματίζομαι.  Πάντα ανυπομονώ να δοκιμάσω νέες συνταγές (όταν έχω το χρόνο). Οι περισσότεροι άνθρωποι αγαπούν το φαγητό. Ωστόσο, για μερικά παιδιά και ενήλικες, η κατανάλωση κάποιων τροφών, μπορεί να είναι μια αγχωτική ή ακόμη και οδυνηρή εμπειρία, εάν υπάρχουν αισθητηριακές δυσλειτουργίες. Εάν έχετε παιδί που παρουσιάζει υπερευαισθησία σε διαφορετικές υφές, τότε το φαγητό δεν είναι πάντα ευχάριστη διαδικασία, ειδικά όταν οι αντιδράσεις γίνονται ακραίες. Για ένα παιδί με διαταραχή αισθητηριακής επεξεργασίας, που έχει να αντιμετωπίσει τις γευστικές του ευαισθησίες, η ώρα του φαγητού, συνήθως, είναι «έντονη».
 
 
Πώς λειτουργεί η αίσθηση της γεύσης
 
Πώς ο εγκέφαλος ενός παιδιού αναγνωρίζει τι είναι αυτό που μασά το στόμα; Καταρχάς, πρέπει να διαχωρίσουμε την γεύση ως αίσθηση και την «Γεύση», με συμμετοχή άλλων παραγόντων, όπως την οσμή, την υφή και θερμοκρασία (ξινό, γλυκό, αλμυρό, πικρό, ζεστό, τραγανό κ.τ.λ.). Αυτές οι δύο συχνά θεωρούνται ότι έχουν κοινή σημασία, αλλά τελικά, αφορούν διαφορετικά πράγματα. Η «Γεύση» είναι ένα χημικό ερέθισμα, που γίνεται αντιληπτό από εξειδικευμένους υποδοχείς αισθήσεων, οι οποίοι συνθέτουν τους γευστικούς πόρους στη γλώσσα. Η γεύση είναι μια σύντηξη πολλών αισθήσεων. Για να διακρίνει τη «Γεύση», ο εγκέφαλος ερμηνεύει όχι μόνο τα ερεθίσματα γεύσης, αλλά και τη μυρωδιά, την υφή και τη θερμοκρασία του φαγητού. Όλες αυτές οι πληροφορίες συνδυάζονται, ώστε να καταφέρει ο εγκέφαλος, να διακρίνει τη γεύση ενός συγκεκριμένου φαγητού.
Τι συμβαίνει λοιπόν όταν ένα παιδί βάζει το φαγητό στο στόμα του;
Καθώς το παιδί μασάει, το φαγητό απελευθερώνει χημικές ουσίες. Στη γλώσσα υπάρχουν υποδοχείς, που έχουν μικροσκοπικές τρίχες, οι οποίες στέλνουν τα μηνύματα στον εγκέφαλο, για το αν το φαγητό είναι αλμυρό, γλυκό, πικρό ή ξινό. Ταυτόχρονα, οι χημικές αυτές ουσίες ταξιδεύουν μέχρι τη μύτη του παιδιού. Έτσι, ενεργοποιούνται οι οσφρητικοί υποδοχείς, που βρίσκονται στη μύτη. Οι οσφρητικοί υποδοχείς, μαζί με τους υποδοχείς στη γλώσσα, συνεργάζονται και έτσι το παιδί καταλαβαίνει τη γεύση του φαγητού που έχει μέσα στο στόμα του.
 
 
Κοινά σημεία - συμπτώματα της γευστικής ευαισθησίας
 
Εάν το παιδί σας έχει ευαισθησίες στην γεύση, ως αίσθηση, μπορείτε να το ελέγξετε ως εξής :
  • Αποφεύγει τα τρόφιμα που απολαμβάνουν τα περισσότερα παιδιά της ίδιας ηλικίας;
  • Έχει έναν εξαιρετικά περιορισμένο κατάλογο τροφίμων που θα φάει; (κάτω από 10)
  • Αποζητά συγκεκριμένες γεύσεις;
  • Ταράζεται όταν δοκιμάζει μία ασυνήθιστη, καινούρια γεύση;
  • Κλείνει το στόμα ή το πιάνει ναυτία εύκολα;
  • Συνήθως προτιμά πολύ πικάντικα ή ζεστά τρόφιμα;
  • Αντιστέκεται έντονα σε συγκεκριμένες υφές τροφίμων;
  • Δεν του αρέσει το φαγητό όταν είναι είτε πολύ ζεστό, είτε πολύ κρύο;
  • Γλείφει ή θέλει να γεύεται, συχνά, μη βρώσιμα αντικείμενα, όπως παιχνίδια, μολύβια, χαρτί, πλαστελίνη;
 
Υπάρχουν διαφορετικοί τύποι τροφίμων και γευστικών προκλήσεων, τις οποίες ένα παιδί χρειάζεται να αντιμετωπίσει καθώς μεγαλώνει. Για ένα παιδί που δεν ανήκει στην κατηγορία που συζητάμε, αυτό μπορεί να έχει μέχρι και πλάκα. Για ένα παιδί, όμως, που δυσκολεύεται αισθητηριακά, αυτό μπορεί να προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια.
 
«Η Δυσλειτουργία της Αισθητηριακής Ολοκλήρωσης, μπορεί να επηρεάσει τόσο τη μυρωδιά, όσο και τη γεύση. Η υποευαισθησία ή η υπερευαισθησία στις μυρωδιές και τις γεύσεις, συχνά παρεμβαίνει στις διατροφικές συνήθειες, και κατ’ επέκταση και στη διατροφή του παιδιού. Πράγματι, αυτή η δυσλειτουργία, μπορεί να είναι ένας τεράστιος παράγοντας που συμβάλλει στην διατροφική αποστροφή, οδηγώντας πιθανά και σε μια αποτυχημένη διάγνωση».
 
 
Υποευαισθησία και Υπερευαισθησία στη Γεύση
 
Όπως βλέπουμε, σε πολλές από τις αισθητηριακές διαταραχές, τα παιδιά μπορούν να βρίσκονται και στα δύο άκρα του φάσματος (είτε της υπερευαισθησίας, είτε της υποευαισθησίας), όταν μιλάμε για τη γεύση. Υπάρχουν αυτά τα παιδιά, που σθεναρά αντιστέκονται σε ορισμένες υφές, γεύσεις και θερμοκρασίες τροφίμων. Σε αυτά τα παιδιά δεν αρέσουν τα  τρόφιμα με έντονη γεύση όπως τα κρεμμύδια, το σκόρδο, το ξίδι και οι πιπεριές τσίλι ή οποιεσδήποτε γεύσεις, που μοιάζουν με τις προηγούμενες γεύσεις.
 
Αυτά τα παιδιά είναι «υποευαίσθητα» στα τρόφιμα και τις γεύσεις. Όταν ένα παιδί είναι «υποευαίσθητο» στις γεύσεις, στις μυρωδιές ή στις υφές των τροφίμων, είναι πολύ πιθανό να αρχίσει να αρνείται τα περισσότερα από τα τρόφιμα που του προσφέρονται ή που του είναι διαθέσιμα. Έτσι, μπορεί οι γονείς, σήμερα, να έχουν μεγαλύτερη κατανόηση, ως προς το γιατί τα μικρά παιδιά τείνουν να είναι επιλεκτικά με τις τροφές τους.
 
Ένα παιδί όμως, με Αισθητηριακή Διαταραχή της Γεύσης, μπορεί να μην «βγει» ποτέ από αυτό το στάδιο, του να είναι επιλεκτικό με τις τροφές του. Σε αυτή την περίπτωση η θρεπτική και  θερμιδική πρόσληψη, μπορεί να αποτελέσει πρόβλημα.
 
Αντίθετα, υπάρχουν παιδιά που προτιμούν να τρώνε πολύ πικάντικα ή έντονα αρωματισμένα τρόφιμα. Τα παιδιά αυτά, που φαίνεται πως δεν επηρεάζονται από τις έντονες γεύσεις, μυρωδιές ή υφές, ανήκουν στον υπερευαίσθητο τύπο και δυσκολεύονται να διακρίνουν παρόμοιες γεύσεις. Αυτός μπορεί να είναι και ο λόγος που έλκονται από τις έντονες γεύσεις, τις ακραίες υφές και πολύ συχνά επιλέγουν να μασούν διαφορετικά είδη τροφίμων.
 
 
Άλλα αισθητηριακά προβλήματα που αφορούν τη σίτιση
 
Τα παιδιά με αισθητηριακά προβλήματα στη διατροφή, συχνά αντιμετωπίζουν δυσκολίες μετάβασης από μία υφή τροφής σε μία άλλη.
 
«Ένας φίλος μου έχει ένα γιο που δυσκολεύεται να διαχειριστεί τις διαφορετικές υφές τροφίμων. Του αρέσουν ιδιαίτερα τα μαλακά τρόφιμα και καταναλώνει, εδώ και χρόνια, μόνο τις βρεφικές τροφές (ή τα τρόφιμα που είναι πολτοποιημένα). Αρνείται να αγγίξει, πόσο μάλλον να φάει, κάθε φαγητό που έχει τραγανή ή στερεή υφή».
 
Μερικές φορές, τα παιδιά θα βήξουν έντονα ή συχνά θα κάνουν ακόμα και εμετό, εάν η ανεπιθύμητη υφή είναι στο οπτικό τους πεδίο, ή την ακουμπήσουν με τα χέρια. Στο βιβλίο Raising a Sensory Smart Child, το παιδί με γευστική αμυντικότητα μπορεί να αντιδράσει στην ίδια τη μυρωδιά του φαγητού, παρά στην πραγματική του γεύση. Η οσμή και η γεύση είναι προφανώς συνδεδεμένες, και μερικές φορές ένα παιδί με τέτοια προβλήματα, έχει να διαχειριστεί περισσότερο τις ευαισθησίες της όσφρησης, παρά της γεύσης. Ένα επιλεκτικό στο φαγητό παιδί (picky eater), θα μπορούσε να αποφεύγει τα τρόφιμα με κάποια συγκεκριμένη υφή ή θερμοκρασία.
 
Για παράδειγμα, ένα παιδί που λαχταρά τις τραγανές τροφές, όπως κουλουράκια, καρύδια και τσιπς, μπορεί να αναζητά αισθητηριακά ερεθίσματα στις αρθρώσεις του στόματος. Αντίθετα, ένα παιδί που αποφεύγει τα σκληρά τρόφιμα, όπως το κρέας και τα σκληρά ψωμιά, μπορεί να έχει αδύναμους τους μυς της γνάθου.
 
 
Παρακάτω παρουσιάζονται, κάποιες προτάσεις, για να βοηθήσετε το παιδί σας στο σπίτι
 
Εάν το παιδί σας αντιμετωπίζει δυσκολίες ως προς την αισθητηριακή επεξεργασία των γεύσεων και των υφών του φαγητού, σας προτείνουμε κάποιες δραστηριότητες που μπορείτε να κάνετε στο σπίτι για να βοηθήσετε.
 
Κρατήστε ένα αρχείο καταγραφής
 
Κρατήστε ένα αρχείο καταγραφής των αντιδράσεων του παιδιού σας σε τρόφιμα και μυρωδιές. Πολύ σύντομα θα αρχίσετε να διακρίνετε ποιά είναι η τάση του. Τα τρόφιμα που το παιδί σας αρνείται να απολαύσει θα είναι πιο προφανή, καθώς δοκιμάζει νέες γεύσεις. Παρουσιάστε αυτό το αρχείο, στον θεραπευτή που πιθανά δουλεύει με το παιδί σας.
 
Πιάτο με διαχωριστικό
 
Δοκιμάστε ένα πιάτο με διαχωριστικό, όταν σερβίρετε γεύματα στο παιδί σας, που είναι ευαίσθητο στα τρόφιμα. Έχω ακούσει από πολλούς γονείς ότι αυτή η συμβουλή έχει βοηθήσει πολύ στην ώρα των γευμάτων. Προσπαθήστε να τοποθετήσετε στο πιάτο δύο φαγητά, που γνωρίζετε ότι αρέσουν στο παιδί και δύο τρόφιμα "πρόκληση" που θα θέλετε να δοκιμάσουν. Χρησιμοποιώντας ένα πιάτο με διαχωριστικά, διασφαλίζετε ότι τα νέα τρόφιμα δεν θα αγγίξουν τις άλλες τροφές που απολαμβάνει το παιδί σας.
 
Αφήστε τα να επιλέξουν
 
Δώστε στο παιδί σας μια επιλογή. Όλοι γνωρίζουμε ότι τα παιδιά πρέπει να δοκιμάσουν νέες γεύσεις. Όμως, έχοντας ένα παιδί με ευαισθησίες στη γεύση, αυτό μπορεί να είναι δύσκολο. Ενθαρρύνετε το παιδί σας να επιλέξει από δύο ή τρία νέα τρόφιμα, κατά τη διάρκεια του γεύματος. Αυτό δίνει στο παιδί, την δυνατότητα να έχει, το ίδιο, μεγαλύτερο έλεγχο.
 
Προετοιμασία
 
Παρουσίαση των τροφίμων με διαφορετικούς κάθε φορά τρόπους. Πολλά παιδιά δυσκολεύονται με τις υφές των τροφίμων. Επιλέξτε ένα φαγητό που αρέσει στο παιδί σας και παρουσιάστε το με νέους και διαφορετικούς τρόπους. Μια μέρα, για παράδειγμα, δώστε στο παιδί σας φρέσκες φέτες μήλου και μια άλλη μέρα δοκιμάστε αποξηραμένες φέτες μήλου. Εξηγήστε του ότι είναι το ίδιο φαγητό, που απλά το έχετε προετοιμάσει με διαφορετικούς τρόπους.
 
 
 
Πηγή: https://ilslearningcorner.com/2017-01-taste-sensitivities-if-my-child-avoids-certain-foods-is-it-more-than-picky-eating/