Ο εγκέφαλος διαθέτει μια «οπτική» και μια «φωνολογική» περιοχή

blog3

Ο εγκέφαλός μας διαθέτει μια περιοχή για τις γνωστές/οικείες λέξεις που τις αναγνωρίζει οπτικά, πριν διαβαστούν, και μια δεύτερη περιοχή που η καθεμία λέξη αναλύεται φωνολογικά και κατόπιν αναγιγνώσκεται. 
 
Οι ικανοί αναγνώστες μπορούν πολύ γρήγορα να αναγνωρίσουν τις λέξεις γιατί είναι μέρος του οπτικού τους λεξικού. Αυτές οι λέξεις που είναι καταχωρημένες στο λεξικό τους, βρίσκονται σε μια περιοχή διαφορετική, από αυτήν που βρίσκονται οι ήχοι των λέξεων. Αυτό δήλωσαν οι νευροεπιστήμονες του Georgetown University Medical Center (GUMC). 
 
Η ιδέα του οπτικού λεξικού αντικρούει την θεωρία ότι ο εγκέφαλός μας χρειάζεται να «λέει» φωναχτά την καθεμία λέξη που βλέπουμε κάθε φορά. Αυτό το εύρημα, εκδόθηκε διαδικτυακά στο Neuroimage. Είναι σημαντικό που αρχίζουμε να ξετυλίγουμε το κουβάρι σχετικά με το πως ο εγκέφαλος επιλύει ένα πολυσύνθετο έργο, όπως είναι η ανάγνωση, και βασικά φωτίζονται σιγά σιγά οι διαδικασίες μιας αναγνωστικής δυσκολίας, όπως η δυσλεξία, τονίζουν οι επιστήμονες. 
 
Οι αρχάριοι αναγνώστες πρέπει να «λένε» φωναχτά την κάθε λέξη που βλέπουν κι αυτό όπως αντιλαμβανόμαστε, είναι μια διαδικασία αργή και κοπιώδης. Αυτό ανέφερε η επικεφαλής της παρούσης έρευνας Laurie Glezer, PhD.
(Η έρευνα έλαβε χώρα στο Laboratory for Computational Cognitive Neuroscience at GUMC, υπό την καθοδήγηση του Maximilian Riesenhuber, PhD).
 
«Ακόμη και οι ικανοί αναγνώστες περιστασιακά μπορεί να καταφεύγουν στο να λένε φωναχτά την κάθε λέξη όταν δεν την γνωρίζουν-δεν την έχουν ξαναδεί. Όμως από τη στιγμή που ο κάθε αναγνώστης γίνεται ικανός, δεν διαβάζει την κάθε λέξη φωναχτά γράμμα-γράμμα, αλλά η ανάγνωση του γίνεται αυτόματα (οπτικά)». Όπως εξηγεί και συνεχίζει η Glezer, «ο εγκέφαλός μας είναι εξιδεικευμένος και διαθέτει τις περιοχές που η καθεμιά επωμίζεται ένα συγκεκριμένο έργο της ανάγνωσης. Η περιοχή που έχει αναλάβει την οπτική επεξεργασία την λέξεων, είναι διαφορετική από αυτήν που χειρίζεται το φωνολογικό κομμάτι της ανάγνωσης». 
 
Η Glezer και οι συνεργάτες της εξέτασαν την αναγνώριση λέξεων σε 27 εθελοντές σε δυο διαφορετικές πειραματικές συνθήκες χρησιμοποιώντας την λειτουργική μαγνητική τομογραφία. Έτσι μπόρεσαν και είδαν ότι οι λέξεις που ήταν διαφορετικές (μεταξύ τους), αλλά και εκείνες που είχαν ακουστικές ομοιότητες (όπως hair -μαλλιά- και hare -λαγός-) ενεργοποιούσαν διαφορετικούς νευρώνες κι αυτό εξηγείται από τις διαφορετικές εγγραφές που έχουν μέσα στο λεξικό. 
 
Ο ήχος της κάθε λέξης, δεν είναι τελικά τόσο καθοριστικός που να επηρεάζει την ενεργοποίηση του ίδιου νευρώνα ή κάποιου παρακείμενου. Βρήκαν ότι οι λέξεις που ακούγονται ίδια, όπως hair-hare, αντιμετωπίστηκαν από τον εγκέφαλό μας σαν δυο οποιεσδήποτε λέξεις που δεν έχουν καμία ηχητική ομοιότητα (hair-soup). 
 
Η Glezer αναφέρει ότι σε αυτή την περιοχή του εγκεφάλου, χρειάζονται πρωτίστως οπτικές πληροφορίες για να αναλυθούν οι λέξεις και όχι συνδρομή από φωνολογικές πληροφορίες. Παράλληλα με αυτή την «οπτική» περιοχή, υπάρχει και μια ακόμη, η οποία επωμίζεται τους ήχους που παράγουν οι λέξεις (φωνολογία). Λέξεις που δεν έχουν καμία σημασιολογική ομοιότητα μεταξύ τους, ο εγκέφαλος τείνει να αναγνωρίζει μια ομοιότητα γιατί πολύ απλά αυτές οι λέξεις αφήνουν ένα παρόμοιο ηχητικό αποτύπωμα (hair-hare). 
 
«Έτσι φαίνεται ότι η μία περιοχή ασχολείται με το οπτικό κομμάτι των λέξεων, ενώ η άλλη με το ακουστικό κομμάτι», όπως εξηγεί ο Riesenhuber. Μία ομάδα ερευνητών υποστηρίζουν πως αυτόματα έχουμε πρόσβαση και στις δύο περιοχές μου προαναφέραμε, την οπτική και την φωνολογική, ωστόσο η παρούσα έρευνα προτείνει το αντίθετο (δηλαδή την αυτονομία της κάθε περιοχής και το πόσο ικανός ή όχι είναι ο αναγνώστης για να κάνει χρήση των οπτικών ή των φωνολογικών πληροφοριών). 
 
Ο Riesenhuber λέει ότι αυτά τα ευρήματα μπορεί να εξηγούν το γιατί η ανάγνωση είναι αργή και κοπιώδης σε όσους έχουν δυσλεξία. Ακριβώς επειδή είναι γνωστά τα θέματα της φωνολογικής επεξεργασίας στη δυσλεξία, το ότι υπάρχει κι άλλο ένα κανάλι που μέσω αυτού η ανάγνωση λέξεων μπορεί να είναι πιο εύκολη και πιο αποτελεσματική, ενώ διαφορετικά θα ήταν πολύ πιο δύσκολη, αυτό αποτελεί ένα αισιόδοξο μήνυμα.
 
 

Πηγή: https://www.sciencedaily.com/releases/2016/06/160609093644.htm